In de informatica is een ontologie een formeel model van een vakgebied dat begrippen, hun eigenschappen en de relaties daartussen eenduidig definieert. Zo kunnen mensen en machines gegevens op dezelfde manier interpreteren en er conclusies uit trekken. Ontologieën vormen de basis van veel kennisgrafen, semantische zoeksystemen en dataintegratieprojecten. Voorbeeld: een productontologie legt vast dat een “e-bike” een “fiets” is en een “accu” heeft.
Agents, workflows en sjablonen in één werkruimte – gratis demo van 24 uur.
Demo startenKennisengineering omvat het vastleggen, ordenen en voorbereiden van expertkennis zodat IT-systemen die kunnen gebruiken. Oorspronkelijk draaide het om regels voor expertsystemen; tegenwoordig gaat het er vaak om verspreide kennis uit handleidingen, procesbeschrijvingen en hoofden van mensen te documenteren, zodat AI-agents er betrouwbaar uit kunnen antwoorden. Daarbij horen duidelijke structuren, actuele bronnen, vastgelegde verantwoordelijkheden en het dichten van vastgestelde hiaten.
Semantische analyse onderzoekt de betekenis van taal – niet alleen welke woorden voorkomen, maar wat er bedoeld wordt. Daartoe behoren het juist interpreteren van dubbelzinnige woorden in hun context (zoals “bank” als financiële instelling of als zitmeubel), het herkennen van verbanden tussen begrippen en het indelen van uitspraken naar inhoud. Het vormt de basis van toepassingen zoals het analyseren van klantfeedback, vraagbeantwoording of zoeksystemen die ook anders geformuleerde vragen met dezelfde betekenis moeten begrijpen.
Gestructureerde gegevens volgen een vast schema met duidelijk benoemde velden, zoals tabellen, databases of JSON-objecten met gegevens als naam, prijs en datum. Machines kunnen ze betrouwbaar lezen, filteren en verwerken – anders dan vrije tekst of afbeeldingen. Op websites beschrijft schema.org-markup bijvoorbeeld producten, evenementen of veelgestelde vragen, zodat zoekmachines en AI-systemen de inhoud ondubbelzinnig begrijpen. AI kan ook gestructureerde gegevens uit ongestructureerde tekst halen.
Een cognitieve kaart is oorspronkelijk een term uit de psychologie voor de mentale voorstelling die mensen of dieren zich van hun omgeving vormen. In management en AI verwijst de term ook naar grafische modellen die begrippen als knooppunten weergeven en hun oorzaak-gevolgrelaties als gewogen pijlen, bijvoorbeeld “fuzzy cognitive maps”. Zulke kaarten helpen deskundige kennis te structureren en scenario’s te verkennen, zoals hoe prijswijzigingen de vraag en de voorraadniveaus beïnvloeden.
