AI Act w skrócie.

To nie jest porada prawna. Ta strona przedstawia stan prawny w sposób ogólny i uproszczony. Nie zastępuje analizy konkretnej sprawy przez prawnika. Stan na 22 października 2026 r.

Czym jest rozporządzenie

Rozporządzenie (UE) 2024/1689, znane jako AI Act (akt w sprawie sztucznej inteligencji), jest pierwszym kompleksowym aktem prawnym UE dotyczącym sztucznej inteligencji. Obowiązuje bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich. Obowiązki spoczywają głównie na dostawcach, którzy rozwijają systemy AI lub wprowadzają je do obrotu, oraz na podmiotach stosujących, które wykorzystują systemy AI w ramach własnej odpowiedzialności w kontekście zawodowym. To, jak surowe są zasady, zależy od ryzyka danego zastosowania.

Rozporządzenie (UE) 2026/1744, czyli „Digital Omnibus” w zakresie AI, zmieniło AI Act w lipcu 2026 r.: terminy dla AI wysokiego ryzyka zostały przesunięte, obowiązek w zakresie kompetencji w dziedzinie AI przeformułowano, a także dodano nowe zakazy.

Cztery poziomy ryzyka

• Ryzyko niedopuszczalne – zakazane (art. 5): na przykład scoring społeczny, techniki manipulacyjne wyrządzające ludziom poważne szkody, nieukierunkowane pozyskiwanie wizerunków twarzy z internetu czy rozpoznawanie emocji w miejscu pracy i w edukacji. Od 2 grudnia 2026 r. zakazana jest również AI generująca intymne obrazy prawdziwych osób bez ich zgody lub materiały przedstawiające seksualne wykorzystywanie dzieci.
• Wysokie ryzyko (art. 6, załączniki I i III): AI w obszarach wrażliwych, takich jak rekrutacja, edukacja, ocena zdolności kredytowej czy infrastruktura krytyczna, a także AI w produktach takich jak maszyny czy zabawki. Obowiązują surowe wymogi dotyczące zarządzania ryzykiem, danych, dokumentacji, rejestrów zdarzeń i nadzoru ze strony człowieka.
• Obowiązki w zakresie przejrzystości (art. 50): chatboty muszą być rozpoznawalne jako AI, treści wygenerowane przez AI muszą być oznaczone w formacie nadającym się do odczytu maszynowego, a deepfake’i muszą być ujawniane.
• Ryzyko minimalne lub brak ryzyka: na przykład filtry antyspamowe czy AI w grach wideo. Rozporządzenie nie nakłada na nie szczególnych obowiązków; obowiązek w zakresie kompetencji w dziedzinie AI dotyczy jednak korzystania ze wszystkich systemów AI.

Co to oznacza dla firm korzystających z AI

Jeśli korzystają Państwo z systemów AI w ramach własnej odpowiedzialności w kontekście zawodowym, są Państwo w rozumieniu rozporządzenia podmiotem stosującym. W przypadku większości zastosowań – odpowiadania na pytania, tworzenia projektów tekstów, sortowania zapytań – najważniejsze są następujące kwestie:

Kompetencje w dziedzinie AI (art. 4)

Dostawcy i podmioty stosujące podejmują działania wspierające kompetencje w dziedzinie AI swojego personelu oraz innych osób, które w ich imieniu pracują z systemami AI, z uwzględnieniem wcześniejszej wiedzy, doświadczenia i celu zastosowania. Od czasu przeformułowania przez Digital Omnibus nie muszą one gwarantować określonego poziomu; obowiązek podejmowania działań pozostaje. Warto oferować szkolenia i dokumentować, kto czego się nauczył.

Przejrzystość w przypadku chatbotów (art. 50)

Systemy AI, które komunikują się bezpośrednio z ludźmi, muszą być zaprojektowane tak, aby ludzie dowiadywali się, że mają do czynienia z AI – chyba że jest to oczywiste. Informacja musi zostać przekazana w sposób jasny, wyraźny i dostępny najpóźniej w momencie pierwszej interakcji. Kto generuje deepfake’i lub publikuje teksty wygenerowane przez AI w sprawach leżących w interesie publicznym, musi to ujawnić; w przypadku tekstów nie dotyczy to sytuacji, w której człowiek poddał je kontroli redakcyjnej i ponosi odpowiedzialność redakcyjną.

Nadzór ze strony człowieka i dokumentacja

W przypadku AI wysokiego ryzyka art. 26 zobowiązuje podmioty stosujące m.in. do: korzystania z systemu zgodnie z instrukcją, powierzenia nadzoru ze strony człowieka osobom posiadającym niezbędne kompetencje i uprawnienia, monitorowania działania oraz przechowywania automatycznie generowanych rejestrów zdarzeń przez co najmniej sześć miesięcy. Pracodawcy stosujący AI wysokiego ryzyka w miejscu pracy z wyprzedzeniem informują pracowników i ich przedstawicieli. Obowiązki te mają zastosowanie od 2 grudnia 2027 r. Również poza obszarem wysokiego ryzyka dobrą praktyką są jasne odpowiedzialności, zatwierdzenia przez człowieka i przejrzyste rejestry.

Nadzór w Niemczech

Od 29 lipca 2026 r. obowiązuje niemiecka ustawa o nadzorze rynku AI i wspieraniu innowacji (KI-MIG). Właściwym organem nadzoru rynku jest co do zasady Federalna Agencja Sieci (Bundesnetzagentur). Pełni ona również funkcję pojedynczego punktu kontaktowego i biura skarg oraz informuje firmy za pośrednictwem swojego AI Service Desk. W przypadku systemów AI bezpośrednio związanych z regulowanymi usługami finansowymi i stosowanych przez podmioty nadzorowane właściwy jest BaFin.